W grudniu 2025 roku rozpoczęliśmy projekt GeoSUSTAIN (Sustainable Medium-Depth Geothermal Solutions with Solid Media Thermal Energy Storage for H/C), finansowany w ramach inicjatywy The Clean Energy Transition Partnership (CETPartnership). Jego celem jest opracowanie wydajnego, bezemisyjnego rozwiązania opartego na energii geotermalnej do ogrzewania i chłodzenia przemysłowego, wspierającego osiągnięcie neutralnych klimatycznie systemów ogrzewania i chłodzenia do 2050 r. W skład międzynarodowego konsorcjum wchodzą partnerzy z z Norwegii, Szwecji, Austrii, Holandii, Kanady i Polski, reprezentujący sektor nauki, biznesu oraz użytkowników końcowych.
Efektywność energetyczna w przemyśle – gdzie są rezerwy?
Według danych EUROSTATU, przemysł odpowiadał w 2022 roku za około 25% końcowego zużycia energii w Unii Europejskiej. To pokazuje, jak duże znaczenie ma poprawa efektywności energetycznej właśnie w tym sektorze oraz jak pilne jest zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii w procesach przemysłowych. Największą część zapotrzebowania energetycznego stanowi ciepło technologiczne – to aż około 66% całkowitego zużycia energii w przemyśle. Co istotne, duża część tego ciepła potrzebna jest w stosunkowo niskich temperaturach. Analizy Wspólnego Centrum Badawczego KE (Joint Research Centre – JRC), wskazują, że około 37% zapotrzebowania dotyczy temperatur poniżej 200°C, a blisko jedna czwarta – poniżej 100°C. Takie zakresy temperatur dobrze wpisują się w możliwości technologii opartych na odnawialnych źródłach energii. Szczególny potencjał ma energia geotermalna, która w połączeniu z pompami ciepła oraz magazynowaniem energii cieplnej może znacząco zwiększyć efektywność energetyczną zakładów przemysłowych, obniżyć koszty operacyjne i ograniczyć emisję CO₂.
GeoSUSTAIN – od koncepcji do wdrożenia
GeoSUSTAIN to trzyletni projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii i ciepłownictwa przemysłowego. Łączy geologię, technikę grzewczo-chłodniczą oraz automatykę i analizę danych w celu opracowania koncepcji bezemisyjnego systemu ogrzewania i chłodzenia opartego na cieple zgromadzonym pod powierzchnią ziemi – w gruncie i wodach podziemnych.
Projekt obejmuje również działania służące lepszemu zrozumieniu potrzeb interesariuszy, budowaniu ich akceptacji oraz wzmacnianiu współpracy, co ma ułatwić późniejsze wdrożenie rozwiązania w przemyśle oraz jego replikację w innych sektorach i lokalizacjach.
W konsorcjum uczestniczą:
- instytucje badawcze – w tym koordynator projektu: Uniwersytecie w Stavanger, a także Królewski Instytut Technologiczny w Sztokholmie, Austriacki Instytut Technologii, Holenderska Organizacja na rzecz Stosowanych Badań Naukowych (TNO), Uniwersytet w Calgary oraz WiseEuropa,
- partnerzy przemysłowi i biznesowi – Bengt Dahlgren, Lyse, Helin, EnerTrans, NorConsult, Well Intercept, ThermaStor Solutions, Integrated Sustainability,
- użytkownicy końcowi – Park Naukowo-Technologiczny Euro-Centrum, Reve Kompost, Statsbygg.
Rola WiseEuropa w projekcie
W projekcie GeoSUSTAIN WiseEuropa odpowiada za analizę ram prawnych i regulacyjnych istotnych dla wdrażania geotermalnych systemów grzewczych i chłodniczych w zastosowaniach przemysłowych. Identyfikuje bariery i czynniki wspierające ich rozwój w wymiarze politycznym, ekonomicznym, społecznym, technologicznym, środowiskowym i prawnym. Na tej podstawie ocenia ryzyka związane z wdrożeniem badanych rozwiązań i formułuje rekomendacje dla polityk publicznych oraz potencjalnych partnerów i inwestorów zainteresowanych ich wdrożeniem. Nasz think tank odpowiada także za obszar komunikacji i upowszechniania rezultatów projektu, rozwijanie współpracy z interesariuszami oraz tworzenie ram umożliwiających replikację wypracowanych rozwiązań w innych sektorach i lokalizacjach.
O roli WiseEuropa i organizacji pracy projektowej mówiła Małgorzata Majewska, Kierowniczka Komunikacji i Relacji z Interesariuszami, podczas pierwszego stacjonarnego spotkania konsorcjum, które odbyło się w dniach 23-24 lutego 2026 roku na Uniwersytecie w Stavanger.
Spotkanie konsorcjum i wizyta w Energy Central
Podczas dwudniowego spotkania liderzy obszarów tematycznych przedstawili dotychczasowe postępy oraz omówili kolejne etapy realizacji projektu. Dyskusje pozwoliły doprecyzować priorytety strategiczne oraz wzmocnić współpracę między partnerami.
Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili Energy Central na kampusie Ullandhaug – nowoczesną instalację zapewniającą odnawialne ogrzewanie i chłodzenie dla uniwersytetu. Wizyta umożliwiła zapoznanie się z działającym na dużą skalę systemem energetycznym opartym na geotermii oraz stała się okazją do rozmów o integracji systemów, magazynowaniu energii i rozwoju niskoemisyjnych rozwiązań cieplnych wspierających cele projektu GeoSUSTAIN.
