W kierunku niskoemisyjnej transformacji rynku pracy to już szóste z serii opracowań, wydawanych w ramach projektu Niskoemisyjna Polska 2050, finansowanego ze środków otrzymanych od Europejskiej Fundacji Klimatycznej. Jej autorzy – Andrzej Kassenberg (Instytut na rzecz Ekorozwoju) i Aleksander Śniegocki (Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych) – pokazują, że zmiany na rynku pracy są nieodłącznym elementem niskoemisyjnej transformacji. Stanowią one szanse i wyzwanie dla polityki publicznej, zarówno na poziomie poszczególnych regionów, jak i całego państwa.
Zrozumienie rzeczywistych mechanizmów wpływu niskoemisyjnej transformacji na rynek pracy jest kluczowe zarówno dla obywateli, jak i wybieranych przez nich decydentów. Uważne prześledzenie procesów zachodzących na rynku pracy wskazuje, że wdrażając politykę obniżenia emisyjności gospodarki nie należy się obawiać skokowego wzrostu bezrobocia, ani też liczyć na jego znaczący spadek. Zielone miejsca pracy będą bowiem zastępować miejsca pracy w innych sektorach, w tym związanych z działalnością silnie zanieczyszczającą środowisko, taką jak górnictwo czy najbardziej emisyjne rodzaje przetwórstwa przemysłowego.
Kluczowa jest sprawność, z jaką gospodarka będzie dostosowywała się do zmian, jakie niesie za sobą niskoemisyjna transformacja. Polska administracja centralna i samorządowa powinna się więc skupić na tworzeniu sprzyjających warunków do przenoszenia pracowników i kapitału do branż zapewniających zrównoważony rozwój, uwzględniający ograniczenia środowiskowe i zasobowe, unikając przy tym zbędnych kosztów ekonomicznych i społecznych. Oznacza to przede wszystkim:
- Większy nacisk na upowszechnianie efektywnych kosztowo technologii ograniczających zużycie zasobów naturalnych oraz emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń.
- Inwestycje w niskoemisyjne technologie o dużym potencjale rozwojowym, nakierowanie na powstanie w Polsce silnych ośrodków dostarczających niskoemisyjne dobra i usługi.
- Poprawa sytuacji na peryferyjnych rynkach pracy poprzez wsparcie energetyki rozproszonej oraz energooszczędnego budownictwa.
- Wsparcie restrukturyzacji w ośrodkach uzależnionych od branż wysokoemisyjnych.
- Wprowadzenie zielonej reformy podatkowej, w tym wyższe opodatkowanie zużycia zasobów naturalnych oraz emisji zanieczyszczeń i niższe opodatkowanie pracy.
- Racjonalna kosztowo osłona emisyjnych oraz energochłonnych branż przed negatywnymi skutkami jednostronnego obciążania ich kosztami polityk środowiskowych w Polsce i UE.
Serdecznie zapraszamy do lektury!
